صفحه اصلی | مقاله و مصاحبه | از روم شرقی تا جمهوری ترکیه، نقش کُردها در قدرت گیری تُرکها

از روم شرقی تا جمهوری ترکیه، نقش کُردها در قدرت گیری تُرکها

برحسب
از روم شرقی تا جمهوری ترکیه، نقش کُردها در قدرت گیری تُرکها

 کُردها در طول تاریخ نشان داده‌اند که بارها توسط دولتهای حاکم بر ترکیه کنونی، به واسطه مذهب مورد سوء استفاده قرار گرفته و در کنار آنها جنگیده‌اند. اما چیزی که عایدشان شده، بر خلاف قولهایی که گرفته‌اند؛ استثمار و قتل عام بوده است.

در اینجا به طور خلاصه به تاثیر مذهب بر مناسبات کُردها با سلجوقیان، عثمانی و دولت ترکهای جوان میپردازیم. دولتهایی که استقرار و بسط قدرتشان را مدیون کُردها هستند. اما در عمل پس از تثبیت قدرت این دولتها، به شهروندان درجه ۲ و ۳ تبدیل شده و حتی در دوران ترکیه جدید، هویتشان به طور کلی مورد انکار قرار گرفت.

در حقیقت میتوان گفت، اگر کُردها نبودند، تُرکها هیچگاه قادر نبودند، ترکیه کنونی را داشته باشند. سرزمینی که هیچگاه به آن تعلق نداشته‌اند. سرزمینی که قسمت اعظمش قبل از آن روم شرقی نام داشت.

نخستین بار که کُردها به واسطه مذهب مشترک، توسط تُرکها گول خورده و نقش اصلی در پیروزیهایشان و توسعه قدرتشان در آناتولی را ایفا کردند در جنگ ملازگرد بود که اولین ورود ترکها به آناتولی محسوب میشود. پس از این جنگ بود که مناطقی از روم شرقی به دست سلجوقیان افتاد و ترکها عملا وارد آناتولی شدند.

بسبط ابن الجوزی در کتاب مرآه الزمان فی تاریخ مینویسد:

"در جنگ ملازگرد در ۱۰۷۱ سلطان آلپ ارسلان، اول با یاری خدا و سپس با اطمینان به ۴ هزار نفر از نیروهای ویژه و لشکری ۱۰ هزار نفری از کُردها پیروز شد."

همچنین علی محمد الصلابی مورخ لیبیایی در کتاب دولت سلجوقی آورده است:

"کُردها یکی از نیروهای اصلی بودند که به لشکر سلجوقیان پیوستند. آلپ ارسلان در جنگ ملازگرد، ۱۰ هزار نفر از کُردها را در کنارش داشت. کُردها سوارکاران جسوری بودند."

پس از آن و بعد از قدرت گیری آل عثمان، کُردها به واسطه مذهب مشترک همچون حائلی بین دولتهای صفوی و عثمانی قرار گرفتند. بسیاری از کُردها به واسطه تعلقات مذهبی در کنار عثمانیها جنگیدند و در اواخر دولت عثمانی نیز به همراه ترکهای جوان، فوجهایی از کردستان در قتل عام ارامنه شرکت کردند. گرچه در میانه راه بسیاری پشیمان شده و به ارمنیان پناه دادند.

در جنگ موسوم به چاناک قلعه که در ترکیه به نام جنگ استقلال مشهور است، نیز بار دیگر کُردها فریب شعار دولت مشترک مصطفی کمال آتاترک را خوردند که وعده دولتی مشترک بر پایه اعتقادات مذهبی را داده بود. اما آنچه پیش آمد، دولتی لائیک و قومی بود و کشوری که از دل چاناک قلعه برآمد، به نام یک قوم، ترکیه نام گرفت.

کُردها همچنین به واسطه مذهب، بارها در قتل عام همزبانان ایزدیشان به تحریک و یا در کنار دولت عثمانی شرکت کردند. قتل عام ایزدیها توسط میر بوتان، تنها یکی از این نمونه‌هاست.

به طور کلی میتوان گفت، تُرکها موجودیتشان را در ترکیه کنونی مدیون کُردها هستند و این میسّر نمیشد، مگر به واسطه مذهب.

 

ارشاک رئوف گنبدی

منبع:  @Hilbijer

 

      

telegram.me/araxnews

 

 

 

  • ارسال به دوستان ارسال به دوستان
  • نسخه چاپی نسخه چاپی
  • نسخه ساده نسخه ساده

Tagged as:

برچسبی برای این خبر وجود ندارد

ارزیابی این خبر

0